Endometritis blijft een van de meest hardnekkige oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij merries. Hoewel de aandoening al tientallen jaren wordt herkend, tonen recente onderzoeken aan dat de onderliggende mechanismen — vooral bij oudere of meerderjarige merries — veel complexer zijn dan eerder werd aangenomen.

Waarom is endometritis zo moeilijk te diagnosticeren en te behandelen?

Traditionele baarmoederswabs detecteren alleen actief groeiende bacteriën aan het oppervlak. Maar onderzoek wijst uit dat de meest problematische verwekker — Streptococcus equi subspecies zooepidemicus — bij probleemmerries zelden aan het oppervlak zit.

Meerdere studies tonen aan dat deze bacteriën:
- zich diep in het endometrium nestelen (300–500 µm onder het oppervlak)
- epitheelcellen kunnen binnendringen en daarin overleven
- in een slapende toestand overgaan, waardoor ze onzichtbaar worden voor standaardkweken
- in die slapende fase extreme antibioticatolerantie vertonen (tot 10.000× de MIC)

Welke bacteriën zijn verantwoordelijk voor endometritis?

Een baanbrekende Duitse studie (Sieme et al., 2024) met 28.887 baarmoedermonsters:

β-hemolytische streptokokken = 79,7% van alle pathogene isolaten
E. coli = 4,3%
Klebsiella pneumoniae = 3,9%
Pseudomonas aeruginosa = 2,0%

➡️ Streptokokken domineren baarmoederaandoeningen bij merries — in veel sterkere mate dan gramnegatieve bacteriën.

Diagnostische aanpak

1. Risicomerries identificeren

Ouder dan 8 jaar
Met 3 of meer veulens
Voorgeschiedenis van endometritis of herhaaldelijk gust

2. Activeringsdiagnostiek bij verdenking op slapende infecties

bActivate kan slapende streptokokken stimuleren, waardoor ze detecteerbaar worden via kweek.

Behandelstrategie

Bij actieve infecties: intra-uteriene spoeling, systemische en intra-uteriene antibiotica, oxytocineprotocollen.

Bij slapende of diepe infecties: activering met bActivate gevolgd door systemisch penicilline, intra-uterien penicilline, baarmoederspoeling.

Kostenperspectief

Uit een kostenanalyse bleek: £916 gemiddeld per probleemmerrie, £531 per cyclus. Vroegere diagnose van slapende infecties voorkomt verspilde cycli.

Kernboodschap

Endometritis is in de eerste plaats een diagnostische uitdaging. Om de probleemmerrie werkelijk onder controle te krijgen:

✔ Begrijp hoe baarmoederpathogenen zich verschuilen en persisteren
✔ Erken de beperkingen van traditionele diagnostiek
✔ Zet activeringsdiagnostiek in bij risicomerries
✔ Pas gerichte, op bewijs gebaseerde behandeling toe

Wanneer de werkelijke infectie wordt geïdentificeerd, kunnen de meeste merries terugkeren naar een normale vruchtbaarheid.

Hoe krijg je de probleemmerrie onder controle? Praktische gids endometritis